4-staps leerproces

Updated: Oct 19, 2021

Zou je willen leren hoe leren werkt? Hoe doe je leren op het niveau van vaardigheden? Welke structuur zit er achter 'alle' leren? Of het nu om emoties, gedrag of overtuigingen gaat, kun je alles 'veranderen'? Hoe werkt leren veranderen?


In het 4-staps leerproces zijn 4 fases te onderscheiden:


1. Er is een fase waarin je niet wist hoe en wat je 'moest' leren. Onbewust onbekwaam best dit. Een baby weet nog niet hoe en dat er zoiets als lopen bestaat. Een 12-jarige weet nog niet dat er zoiets bestaat als vaardigheden om auto te rijden.


2. De 2e stap is het bewust worden dat je iets nog niet kent. Je wilt bijvoorbeeld een opleiding volgen, maar weet nog heel weinig van de stof (inhoud). Je moet nog leren te leren, je wordt je bewust! Mogelijk ook zo met communicatie, emoties en bewustwording.


3. Dit is de belangrijkste stap in het leerproces. Je wilt iets leren, weet nog niet hoe en je begint met oefenen. Hoe die je het? Welke vaardigheden (logische niveaus) heb je nodig? Op het gebied van emoties, hoe uit je deze en hoe 'reguleer' je deze? Wordt je steeds boos om 'nietigheden', voel je nog steeds het (oude) verdriet. Met emoties kun je leren om te gaan. Zo ook met overtuigingen of niet-functioneel gedrag.


4. Dit is de finale stap van het 4-staps leerproces. Door oefening wordt je onbewust bekwaam. De handeling gaat vanzelf. Met autorijden hoef je niet meer na te denken over de spiegels, gas geven en de versnellingspook. Dingen worden automatisch, zo (ook) met emoties. De boosheid komt op en is weg, evenzo met verdriet, angst en andere emoties.


Er is nog een 5e stap, welke je leert in de NLP Master Practitioner. De meta stap die het leerproces 'omvat'. Belangrijk bij het 4-staps leerproces is de overtuiging 'er bestaat geen falen, er is alleen feedback'. Dit wordt ook wel de cybernetische lus genoemd. Alles heeft effect op alles. Je kunt niet niet leren. Sommige leren wordt ook dubbelslag of transformatief leren genoemd. Dit is leren op een 'ander' en hoger logische niveau dan gedrag en omgeving. Wat vind je belangrijk en wat stuurt je?


In de NLP opleiding leer meer modellen dan 'alleen' het 4-stapsleerproces. Ook bij de basismodellen, zoals het Communicatiemodel en de Logische Niveaus vindt leren plaats. Een mooie stelling naast 'je kunt niet niet communiceren' is de uitspraak 'je kunt niet niet leren'.